Het whisky-spoor: een epische reis door Schotland

Whisky is een belangrijk element van de Schotse identiteit. Met een lange historie van het stoken van het goedje, is dit kleine land de thuisbasis van zo’n 125 distilleerderijen, verspreid over vijf officiële whisky-regio’s.

Of je nu een whisky-groentje bent of een fanatieke fan, zoek een goedkope vlucht naar Glasgow en laat dan je zintuigen de vrije loop op het whiskyspoor door Schotland. Hoewel de meeste stedelijke regio’s goed verbonden zijn, neemt het whisky-spoor je ook naar enkele afgelegen gebieden, dus zoek een huurauto, boek je hotels langs de route – want je kunt toch niet rijden als je gedronken heb – en ga op een ontdekkingstocht van de whisky-productie en de fraaie omgeving. We hebben er zelfs een Schots klinkende playlist bijgedaan om je in de stemming te houden tijdens je roadtrip!

Lowlands

De Lowlands is een van de meest eenvoudig te bereiken whisky-regio in het land. De grazige velden, het milde klimaat en het vlakke landschap maken het perfect voor de verbouwing van gerst. De whisky’s uit het gebied zijn dan ook fijntjes, met een citruskarakter – mogelijk komt de liefkozende bijnaam ‘The Lowland Ladies’ hier vandaan, zoals het verwijst naar whisky van de Lowlands.

Op 14 km ten noordwesten van Glasgow vind je de Auchentoshan Distillery, de enige distilleerderij in Schotland die de methode van driemaal distilleren toepast, wat wil zeggen dat de whisky in drie distilleermachines gaat, alvorens het mag rijpen in de eiken containers. Deze techniek zorgt voor de soepelheid van de dronk, maar ook voor de heerlijke, verfijnde smaak van de single malt whisky van Auchentoshan, ook wel bekend als de ‘ontbijt-whisky’.

Edinburgh-Castle-de-schotse-whisky-ervaring-whisky-spoor

Gezeten bovenop Castle Rock, domineert Edinburgh Castle de skyline van de stad

Voor alles overstijgende whisky-ervaringen, variërend van gezinsvriendelijke rondjes tot de ‘Taste of Scotland’ tour, kun je met een rit van een half uur naar het noordoosten, naar Edinburgh, voor de Scotch Whisky Experience: dit is een bedrijf dat whisky met de keuken combineert en diepgaande lessen voor de echte kenners verzorgt. Als je er bent kun je een bezoek brengen aan het indrukwekkende Edinburgh Castle dat het landschap overheerst en over de stad uitkijkt, of je kunt omhoog wandelen naar de oeroude slapende vulkaan Arthur’s Seat.

Lowland-whisky-malt-whisky-whisky-spoor-East-Lothian

Zet al je zintuigen aan het werk als je de amberkleurig-gouden whisky proeft

Gelegen in het weelderige East Lothian boerenland op slechts 25 km van Edinburgh is de Glenkinchie Distillery, een stokerij die gespecialiseerd is in lichte, zoete maltwhisky’s met vleugjes limoen en verse grassen. De distilleerderij dateert uit 1825 en werd aan het eind van de 19 eeuw herbouwd als een model van een Victoriaans distilleerderijdorp, met gebouwen van rood baksteen, huisjes voor arbeiders en een veld om bowls te spelen.

Vind een hotel in Edinburgh

Campbeltown

Wandelaar-Loch-Lomond-whisky-tour-malt-whisky-whisky-tour

Maak een wandeling langs het meer Loch Lomond en door het Trossachs National Park

Ga op weg naar de westelijk gelegen landtong Kintyre. Het ligt op 3 uur rijden van Glasgow en de weg brengt je door het mooiste landschap van Schotland – Loch Lomond en het Trossachs National Park.

Ooit was dit een geweldig whisky-gebied en het noemde zichzelf de ‘Whisky-hoofdstad van de Wereld’, met maar liefst 34 distilleerderijen. Campbeltown, in het zuidelijk deel van Kintyre, heeft thans 3 distilleerderijen die nog draaien. Je zou denken dat dit niet genoeg is om het predicaat van whisky-regio te mogen dragen, maar de opmerkelijke karakteristieken van de single malts die hier geproduceerd worden hebben een trouwe groep volgelingen gegenereerd.

De oudste, onafhankelijke, familie-distilleerderij in Schotland is de Springbank Distillery, die drie zeer verschillende soorten whisky produceert. Je kunt kiezen tussen maar liefst zeven verschillende tours die focussen op het productieproces, de geschiedenis van de distilleerderij en de regio. De serieuze whiskyfans kunnen een tour boeken met whisky-connaisseur Frank McHardy, een absolute kenner die je gidst door de geschiedenis van het gebied en van het productieproces van de whisky.

Springbank-whisky-distilleerderij-whisky-spoor-malt-whisky-schotse-whisky

Op elkaar gestapeld wachten de vaten met whisky bij Springbank op verzending om gebotteld te worden

Glengyle’s distilleerderij heeft een geschiedenis die nauw verbonden is met die van de distilleerderij van Springbank: na een ruzie besloot een van de broers die in Springbank actief was om zijn eigen toko te beginnen. Zo werd Glengyle in 1872 geboren. Deze distilleerderij maakt tegenwoordig een zeldzame single malt whisky met de naam Kilkerran, afkomstig van de heilige Sint Kerran die religieuze volgelingen had in dit gebied. Een van de kleinste distilleerderijen in het land, Glen Scotia, heeft nog steeds dezelfde originele opzet uit 1832, met de vergisters, de distilleerruimte en de traditionele opslagplaats voor de vaten. Je kunt genieten van hun whisky in een prachtig Victoriaans winkeltje.

Wat ook kan is een kijkje nemen op het Campbeltown Malts Festival, dat jaarlijks in mei plaatsvindt. De drie distilleerderijen bundelen de krachten gedurende drie dagen van whisky proeven, diners, masterclasses, livemuziek en gecombineerde tours.

Vind een hotel in Campbeltown

Islay

Port-Ellen-whisky-spoor-lagavulin-whisky-schotse-whisky-malt-whisky

Welkom in Port Ellen op Isle of Islay

Ga weer op weg en rij langs de westkust van Kintyre. Pak de veerboot bij Kennacraig en 2 uur later kom je aan in Port Ellen, op het eiland met de naam Isle of Islay.

Op het eiland Islay wonen zo’n 3.000 zielen en er zijn acht distilleerderijen. Men gelooft dat Ierse monniken hier de distilleertechnieken introduceerden in de 14e eeuw. Dankzij de samengestelde turf die je hier in overvloed vindt en ook de, voor gerst zeer geschikte, vruchtbare grond, is Islay een hotspot voor de whisky’s met de typische gerookte smaak en aroma die hier worden geproduceerd.

Lagavulin-whisky-schotse-whisky-whisky-spoor

Geniet van het uitzicht vanaf de Lagavulin Distillery

De zuidelijke distilleerderijen Lagavulin en Laphroaig produceren krachtige whisky’s waarbij tijdens het productieproces gebruik wordt gemaakt van turfwater en moutkorrels waarin de rookgeur van de turf diep is doorgedrongen. Lagavulin ligt aan een stille baai en hier wordt de beste whisky van Schotland gemaakt, met alle smaken die bij Islay horen: fruitig, rokerig en met een mespuntje zeezout. Ietsje verderop vind je Laphroaig, die de meest rokerige aroma’s aan de whisky’s toevoegt. Met een geschiedenis die twee eeuwen teruggaat produceert Laphroaig robuuste whisky’s van verschillende leeftijden, van jonge tienjarigen tot hele zeldzame van 25 jaar. Tussen maart en september kun je gaan voor een ‘Water to Whisky Experience’, waar je de turf zelf snijdt, samen met het personeel en je de waterbron van de distilleerderij mag bezoeken.

Vind een hotel op Isle of Islay

Speyside – Hooglanden

Glenfinnan-Viaduct-whisky-spoor-schotse-whisky-whisky-hoogland

Zin om de Hogwarts Express te pakken? Stop bij het Glenfinnan Viaduct

Zorg dat je goed uitgeslapen bent, want deze roadtrip gaat over een afstand van 380 km. Je vertrekt uit Campbeltown en rijdt naar het noorden door de regio Argyll. Stop voor fish & chips in de vissersstad Oban, doe een kleine omweg erbij als je bij Fort William komt, voor een bezoek aan het Glenfinnan Viaduct, een van de filmlocaties van de Harry Potter films. Als je geen genoeg kan krijgen van de Schotse eilandparadijsjes, blijf dan nog even rondhangen hier.

Vervolg de reis naar het noordoosten, dan bereik je het Cairngorms National Park, waar je Speyside binnenkomt, de thuishaven van ongeveer de helft van de distilleerderijen in Schotland. Speyside is in feite deel van de Schotse Hooglanden en wordt alleen in termen van de whisky-productie als een regio aangemerkt. Het is ook de enige whisky-regio die een driedaagse malt-whisky tour met gids verzorgt, langs zeven wereldberoemde distilleerderijen. Als dit je te buitensporig in de oren klinkt, trek dan een paar dagen uit en bezoek enkele van deze producenten op eigen houtje. Tussen de whiskyproeverijen door kun je gaan vissen op zalm op de Spey rivier.

Strathisla-whisky-distilleerderij-whisky-spoor-speyside-whisky-schotse-whisky

Wellicht de mooiste distilleerderij van Schotland – Strathisla Distillery

De kleine stad Dufftown is de thuisbasis van Glenfiddich, producent van ‘s werelds meest geprezen single malt Schotse whisky. De tours hier nemen je mee door Warehouse 1, waar je geïnformeerd wordt over de ‘Angel’s Share’, de hoeveelheid door eikenhout verdampende whisky.

In de stad Keith ligt een van de oudste distilleerderijen in het land – Strathisla, het huis van Chivas Regal. De kasseien van de binnenplaats en de uitzonderlijke dubbele pagodetorens maken dit tot de meest pittoreske distilleerderij van Schotland. Heel leuk om te doen is ‘The Ultimate Strathisla Experience’ waarbij je de meest zeldzame whisky’s kunt uitproberen, inclusief de 38 jaar oude ‘Royal Salute Stone of Destiny’.

Vind een hotel in Speyside

Highlands

Loch-Ness-whisky-spoor-whisky-hoogland-speyside-whisky-schotse-whisky

Monstertje spotten bij Loch Ness in de Schotse Hooglanden

In een wip en een zucht ben je in de Schotse Hooglanden, territoriaal gezien de grootste whisky-regio. Het gebied rijkt van de Orkney Islands in het noorden tot Isle of Arran in het zuiden. Het is lastig om een gemeenschappelijke beschrijving van de whisky’s te geven: sommige zijn turfachtig, sommige zijn gerookt en sommige zijn weer heel fijn.

Op anderhalf uur rijden naar het westen vanaf Speyside kom je bij de stad Inverness. Het ligt op de oever van de rivier Ness en deze noordelijke stad heeft een aantal uitstekende restaurants en prachtige landschappen. Vele bezoekers komen hier om een glimp op te vangen van Nessie, de beroemde bewoner van het nabijgelegen Loch Ness.

Rij helemaal naar het noorden langs de oostkust van het Noordelijke Hoogland, pak de veerboot in Gills en met een uurtje ben je op de Orkney Islands. Op een korte afstand rijden richting het noorden vind je de Highland Park Distillery. Het nabijgelegen Hobbister Nature Reserve bestaat uit 4.000 jaar oude veengrond die nog steeds gebruikt wordt bij de productie van hun whisky. Om een goed begrip te krijgen van het gehele proces kun je de ‘Specialist Tour’ nemen, waar je een dag lang in de distilleerderij kunt werken, de ovens kunt aansteken en kunt werken met de mout en turf. Trek een paar dagen uit om de 70 eilanden van de archipel te bezoeken en de gevarieerde wilde natuur te zien en ook de zandstranden en fascinerende geschiedenis.

Balmoral-Castle-whisky-spoor-whisky-hoogland-whisky-tour-schotse-whisky

Volg in de voetsporen van de koningen in Balmoral Castle

Trek langzaam terug naar het zuiden, richting het Cairngorms National Park en ten oosten daarvan, dichtbij Balmoral Castle, vind je de distilleerderij Royal Lochnagar Distillery, dat regelmatig werd bezocht door Koningin Victoria en Prins Albert. Het is eenvoudig voor te stellen waarom de leden van het koningshuis hier graag kwamen: de pittoreske Lochnagar-berg ligt net achter de distilleerderij en de rustige rivier de Dee ligt op steenworpafstand. Een perfecte retraite om jezelf onder te dompelen in een proeverij.

Tegen het einde van je roadtrip kun je nog een laatste stop maken op je terugtocht naar Schotlands oudste distilleerderij, gelegen aan de oevers van de Barvick Burn: Glenturret Distillery. Glenturret is de meest bezochte distilleerderij in Schotland: naast alle interessante weetjes die je hier hoort kun je ook een selfie nemen met ‘s werelds grootste whiskyfles – met 228 liter van het welbekende The Famous Grouse.

Vind een hotel in de Hooglanden

Plan je jouw allereerste roadtrip? Kijk eens naar onze 17 tips voor de perfecte roadtrip, of bezoek de momondo reisblog voor meer inspiratie.