De Belgische keuken – speciale gerechten en drankjes

De Belgische keuken hoeft niet jaloers te zijn op de Franse! Met vele smaakvolle gerechten is het makkelijk een goed Belgisch restaurant te vinden of iets lekkers te halen.

De Belgische keuken en haar specialiteiten
Ja ja, frietjes zijn op en top Belgisch! © (vincent desjardins)

In België hebben ze een speciale aandacht voor de kunst van eten en koken. De culinaire Belgische geneugten gaan dan ook beslist verder dan simpele wafels, mosselen en frieten, in tegenstelling tot wat veel toeristen denken. Door haar rijke historie wordt België gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan invloeden.

In het zuiden heeft de Waalse keuken veel trekken van de Franse keuken, met gerechten die hun oorsprong aan beide zijden van de grens hebben. In het noorden wordt culinair Vlaanderen veelal maritiem beïnvloed door Nederland, terwijl Brussel een leuke mengelmoes is van Wallonië en Vlaanderen. Deze vrolijke diversiteit vinden we terug op de borden in de restaurants en aan de eettafel in huis, overal kom je deze welbekende variaties tegen.

Hier is onze selectie van 15 Belgische specialiteiten die je echt moet ontdekken, mocht je ze nog niet kennen. Smakelijk!

De waterzooi

Belgische keuken – De waterzooi

De waterzooi kan zowel een vlees- als een visgerecht zijn © tristankenney

Eén van de meest populaire gerechten waarvan men graag bij wat koelere temperaturen geniet samen met familie en vrienden, komt oorspronkelijk uit Gent, maar wordt overal in het land opgediend. Het is de Belgische versie van kip in de Franse pot, maar het kan ook met vis worden klaargemaakt, die lang is getrokken in een groentenbouillon en waar dan room aan is toegevoegd.

Geserveerd met aardappelen of rijst, is dit een stevig en smakelijk gerecht om bij op te warmen! Probeer bijvoorbeeld deze verschillende recepten.

Wat je ook kunt doen is: Brugge en Gent in één weekend een bezoek brengen

Vlaamse stoofpot

Belgische keuken – de stoofpot

Lees dit niet rond etenstijd, je zal uitgehongerd raken!

Je vindt dit in het noorden van Frankrijk, maar ook in de Belgische huishoudens. Het is een soort boeuf bourguignon, waar de wijn wordt vervangen door bier, en dan bij voorkeur bruin bier. Het vlees blijft lang sudderen in het bier, er wordt suiker aan toegevoegd en het gerecht wordt geserveerd met friet of aardappelpuree. In sommige recepten zitten er ook peperkoek of jeneverbessen bij.

Als je in Brussel bent, ga dan zeker langs bij restaurant Cellier van C’est bon C’est Belge – (het is goed, het is Belgisch) – waar ze een van de beste stoofpotten van België serveren. Wil je het liever zelf proberen klaar te maken, dan is hier een voorbeeld van een recept.

Luikse balletjes

In Luik kennen ze de zogenaamde gehaktbal met konijnensaus, ook bekend als “le boulet sauce lapin” en hoewel er geen konijn bij komt kijken is dit gerecht toch een vlaggenschip van de Belgische keuken, die je vooral in de regio Luik kunt vinden.

Het bestaat uit een of twee grote gekruide gehaktballen, geserveerd met een dikke saus (gemaakt met Luikse siroop, sjalotten en salie) en het wordt opgediend met frietjes, salade of appelmoes. Het schijnt dat er verschillende varianten op bestaan, maar hier is het “echte recept“…

Mosselen met friet

Belgische keuken – mosselen met friet

De mosselen van de Vlaamse kust hebben een speciale smaak © fred_v

De Belgische gastronomie is ook beroemd over de gehele wereld vanwege de mosselen met frieten. Men is niet zeker van de oorsprong van dit gerecht en net als met patat is dit een voortdurende discussie tussen de Fransen en de Belgen.

In zijn album “Asterix in België” stelt Goscinny echter vast dat het een Belgische chef-kok is geweest die voor het eerst met het idee kwam om mosselen met friet te bereiden! Hoe dan ook, de beste plek om van de Vlaamse kust te genieten is daar waar men de vlezige, heerlijk geurende Belgische mosselen vangt. Als je in de regio De Panne bent, stop dan bij ’T Zeiltje waar je warm onthaald wordt met de heerlijkste mosselen!

De stoemp

Na een aantal wat stevigere gerechten, is er hier eentje waar vegetariërs meer aan hun trekken komen, want het bestaat uit aardappelpuree versierd met diverse groenten (wortelen, prei, spinazie, spruitjes, etc …). Maar als je het echt wil, kun je altijd wat worst erbij bestellen … Ga in Brussel langs bij de Fleur en Papier Doré, een klein, typisch cafeetje dat ooit het trefpunt van Belgische surrealisten was. Op een steenworp afstand van het Sablons, is dit een tijdloze plek met een vrolijke sfeer, waar de gerechten even eenvoudig als smakelijk zijn.

Luikse salade

Belgische keuken_Luikse salade

De Luikse salade – een simpel gerecht, maar uitzonderlijk lekker! © fonteynethekitchen

Van Luikse origine (zo zou men toch vermoeden!), is de Luikse salade een populaire Belgische specialiteit die je op de kaart vindt van alle restaurants. Het is een gerecht bestaande uit één schotel, met haricots verts, aardappelen en spek, dat warm wordt opgediend. Er zijn vele variaties, afhankelijk van de kok en ook van de regio waar het wordt bereid. Zo kun je het maken met stukjes peer, blokjes kaas, kervel of zelfs met Luikse siroop.

De frikandel

Belgische keuken - frikandel

Okay, dit is niet bepaald lichte kost, maar oh, wat is dit lekker!

De frikandel vind je in alle Belgische snackbars, maar ook in Noord-Frankrijk en Nederland. Het recept is geen geheim en iedereen weet dat het niet bepaald de allerbeste dieetschotel is die er bestaat, maar zoals ze zeggen, “zolang je het niet overdrijft … “.

Oorspronkelijk was het bedoeld als een soort hamburger, met brood, melk en nootmuskaat. Het werd geserveerd in snackbars en al gauw zag je het in een langwerpige vorm verschijnen. Men gebruikte het in een mitraillette (een Belgisch snackbargerecht bestaande uit een stokbroodje, met vlees, friet en een heleboel saus). Oh, en het wordt gefrituurd, dat spreekt voor zich.

Kaas

Belgische keuken – de Hervekazen

L’Exquis, een pittige Belgische Hervekaas! © Ricard2009 (Martí Vicente)

In 2015 gekozen tot “kaas van het jaar” bij een jaarlijks georganiseerde wedstrijd is de APAQ-W, l’Exquis Hervekaas er eentje gemaakt van gepasteuriseerde melk, met een gewassen korst, waarvan de scherpe smaak perfect combineert met een lokaal biertje of met een ouderwets kopje zoete koffie.

Het is slechts één van de 200 Belgische kaasspecialiteiten, met een recept dat angstvallig geheim wordt gehouden en waarvan slechts weinigen buiten ‘s lands grenzen op de hoogte zijn. Andere Belgische kazen zijn de romige kwark, de witte kaas uit Wallonië, medium-harde kazen en de beroemde abdijkazen en harde kazen zoals Old Chimay of Ambiorix. Voorts produceren de Belgen ook geitenkaas, blauwe kaas en smeltkaas.

In Brussel kun je een rondje doen langs Chez Tonton Garby een kaasmakerij en een broodjeszaak die er soms niet uit zien, maar wat je er kunt krijgen smaakt absoluut hemels.

Speculaas

Belgische keuken - speculaas

Traditioneel wordt speculaas aan de kindertjes uitgedeeld tijdens het Sinterklaasfeest

Het is een eindeloze strijd tussen de Nederlanders en Belgen – waar komt speculaas vandaan? De Belgische speculaas oftewel speculoos kent van origine een iets andere samenstelling dan de Nederlandse speculaas. Het is een koekje met kaneel en bruine suiker, en geen speculaas kruiden in tegenstelling tot de Nederlandse speculaas, dat van oudsher aan de kinderen werd uitgedeeld tijdens de viering van Sinterklaas.

Maar de oorsprong gaat in feite terug naar het Oude Rome, waar men koekjes maakte met afbeeldingen van de goden van het Pantheon en ze werden onder de kinderen verdeeld als cadeautjes om het nieuwe jaar te vieren. In 1932 besloot de Lotus House te starten met de productie en verkoop van dit koekje dat je nu over de gehele wereld kunt vinden. Maar waarom zou je het niet zelf thuis maken? Hier is een eenvoudig recept.

Belgische chocolade

Belgische keuken - Belgische chocolade

Wil je kennismaken met de echte Belgische chocolade? © lmnop88a

België telde in het jaar 2000 zo’n 500 chocolaterieën en chocoladewinkels, die samen 172.000 ton aan chocoladeproducten per jaar voortbrachten, de meeste bestemd voor de export. Chocolade staat symbool voor de kwaliteit van de Belgische gastronomie. De meest bekende merken zijn Gold Coast, Jacques Callebaut, Meurisse en NewTree.

De praline is een van de meest bekende soorten in België en deze moet je niet verwarren met de praline zoals men die in de regio van Lyon kent (amandelen met gekarameliseerde suiker). Hier, is de praline een mondvol chocolade gevuld met eindeloze variaties.

In Brugge kun je een bezoek brengen aan het Choco-Story, een chocolademuseum waar je alle geheimen over chocolade kunt ontdekken en in boetiek The Chocolate Line van Dominique Persoone kun je naar hartelust rondneuzen.

De wafel

Belgische keuken – de wafel

Of je ze nu in Brussel haalt of in Luik, de Belgische wafels zijn overheerlijk!

Iedereen kent de beroemde Belgische wafels. Waar lang niet iedereen van op de hoogte is, is dat er verschil is tussen de Luikse wafel en de Brusselse wafel. De Brusselse wafel is de conventionele, die je op de kermis kunt halen. De wafel is wat langgerekt, lichter en heeft 20 putjes. Deze kun je bestrooien met poedersuiker (of met chocolade, als je een echte snoeper bent!).

De Luikse wafel is kleiner, afgerond en heeft 24 putjes. Maar bovenal, het deeg wordt vermengd met parelsuiker, waardoor het zo lekker crunchy is. Tot slot, “wafel” komt van het Frankische “wāfla” wat zowel “cake” als “honingraat” betekent. Nu snap je ook waarom de wafel deze vorm heeft!

Le Lacquemant

Hier is nog een Belgische lekkernij die je op kermissen tegenkomt. De Lackmans (ook wel: Lacquemant) is een dunne wafel van tarwemeel, gevuld en gegarneerd met suikersiroop en op smaak gebracht met oranjebloem. Het recept stamt van Désiré Smidts die werkte voor een banketbakkerij genaamd Lacquemant. Hij noemde zijn wafel ook naar zijn toenmalige werkgever. Het recept wordt van vader op zoon overgedragen.

U kunt genieten van de wafel op de Oktoberkermis in Luik, of bij een bezoek aan de boetiek Lacquemant Delorge gelegen op het plein Saint Rambert in Luik.

De cuberdon

Belgische keuken - cuberdon

De echte “Gentse neuzen” of “Vrais nez de Gand” © FaceMePLS

De exacte herkomst is mysterieus en blijft controversieel, maar een ding is zeker, de cuberdon is een verwennerij voor de smaakpapillen! De cuberdon heeft diverse bijnamen, zoals Gentse neuzen, neuzekes, tsoepkes of topneuzen.

Complex van makelij, met een harde laag over een ware traktatie in verschillende smaken: zwarte bessen, peer, kaneel en wodka. Je kunt ze overal vinden, ook in online winkels en op de site van Geldhof die er prat op gaat dat zij “de enige echte neuzekes” maken. Je kunt de kegelvormige snoepjes ook invriezen en dan als ijsje eten.

Belgische drankjes

Belgische keuken - le Péket

Le Péket kent verschillende vormen en smaken © MarcGbx

Natuurlijk, als er iets is waar België wereldwijd om bekend is, dan zijn het wel de uitzonderlijke en zo veel verschillende biersoorten; het zijn er zoveel dat je hier alleen al een heel artikel aan zou kunnen wijden. Maar ken jij de Kiki de Limbourg?

Deze drank vernoemd naar een van de oprichters van het Dolhain carnaval wordt gemaakt van natuurlijke producten. Het heeft een mooie oranje kleur en is een mengsel van rum, cognac, gedistilleerd alcohol en Muscatlikeur. Het wordt traditioneel gedronken tijdens het carnaval in Limburg, een klein stadje in de provincie Luik. Kiki de Limbourg wordt vaak vermengd met Coca-Cola en wordt dan een … Kiki Coca!

Een andere populaire drank van de Belgen is de Péket, een brandewijn die op smaak gebracht wordt met jeneverbessen uit het inheemse Wallonië. Dit is een drank die te boek staat als “feestelijk” en je vindt het op de kerstmarkten en folkloristische markten van de Entre Sambre et Meuse of tijdens de viering van 15 augustus in Luik, maar ook aan het diner met familie of vrienden. Het wordt ook gebruikt in de keuken of in stoofschotels of in combinatie met een pittige Hervekaas. Het Huis van Péket in Luik biedt meer dan 200 variaties.

Deze lijst is uiteraard niet uitputtend, want er zijn nog veel meer culinaire Belgische specialiteiten, zoals crème brulée-andijvie, spruitjes, konijn met geuze, Vlaamse asperges, rijsttaart, mexicanos of de Bicky. Welke heb jij het liefst?

Zoek je nog meer inspiratie? Kijk dan op onze momondo-blog of bekijk onze lijst van gratis activiteiten in Brussel.